Hulpmiddelen en methoden EF-training

Fidget-hulpmiddelen voor kinderen: wat werkt bij concentratieproblemen en wat is hype?

Annelies de Vries Annelies de Vries
· · 8 min leestijd

Ken je dat? Je zit rustig op de bank en je kind draait de dop van een pen voor de honderdste keer kapot.

Inhoudsopgave
  1. Waarom fidgeten eigenlijk helpt
  2. De echte winnaars: wat werkt écht?
  3. De hype: wat minder goed werkt
  4. Hoe kies je het juiste hulpmiddel?
  5. Conclusie: Hype of hulp?
  6. Veelgestelde vragen

Of het tikt constant met een potlood op tafel. Het geluid gaat je door merg en been, maar eigenlijk is het best begrijpelijk. Kinderen met concentratieproblemen, ADHD of gewoon een drukke geest hebben vaak een onrustig lichaam. Ze zoeken prikkeling om wakker en gefocust te blijven.

Dat is precies waar fidget-hulpmiddelen om de hoek komen kijken. Maar werken die dingen echt?

Of is het gewoon een hype waar je geld aan uitgeeft? Laten we dat eens rustig uitzoeken.

Waarom fidgeten eigenlijk helpt

Veel mensen denken dat fidgeten (wiebelen, friemelen, draaien) een teken van verveling is. Maar het is vaak het tegenovergestelde.

Het is een manier om het brein wakker te schudden. Stel je voor: je hoofd zit vol met drukte en chaos.

Door je handen iets te laten doen, maak je ruimte in je hoofd. Het werkt als een soort stoomafvoer voor je zenuwen. Voor kinderen met concentratieproblemen is dit goud waard.

Hun hersenen hebben moeite om op één plek te blijven. Een fidget-hulpmiddel geeft de handen een simpele taak, zodat het hoofd vrij is voor de les of de huiswerkopdracht. Het is geen wondermiddel, maar het kan wel een echte steun in de rug zijn.

De echte winnaars: wat werkt écht?

Niet alle friemels zijn even effectief. Sommige dingen helpen echt, terwijl andere snel afleiden.

Hier zijn de hulpmiddelen die het beste scoren bij kinderen en leerkrachten. Dit is een favoriet voor in de klas. Het ziet eruit als een simpele armband, maar het elastiek is soepel en sterk.

De onzichtbare friemel: de elastische armband

Kinderen kunnen er ongemerkt aan trekken, draaien of duwen. De weerstand voelt fijn aan zonder lawaai te maken.

Het is discreet en stoer genoeg voor oudere kinderen. Ze kunnen hun energie kwijt zonder anderen te storen.

De klassieke hand-spinner

Ideaal voor tijdens de rekenles of het luisteren naar een verhaal. De handspinner was een paar jaar geleden overal. Sommige mensen zeggen dat het een hype was, maar voor sommige kinderen werkt het nog steeds. Het draait om de beweging en de focus op het middelpunt.

Een goede spinner heeft een soepele lager en weegt genoeg om fijn in de hand te liggen. Let wel op: een goedkope plastic versie kan snel kapotgaan of juist te veel lawaai maken.

De magneetbolletjes: Buckyballs of Zen Magnets

Kies voor een metalen variant met een stille lager als je hem voor school wilt gebruiken. Dit zijn kleine magneetjes die je in allerlei vormen kunt vouwen. Ze voelen zwaar en koud aan en klikken fijn vast.

Dit is echt iets voor kinderen die graag met hun handen bouwen.

De gewichtsdeken of het knuffelgewicht

Ze kunnen hun creativiteit kwijt en het voelt rustgevend. Let wel op de leeftijd: deze balletjes zijn klein en mogen niet in de mond worden gestopt. Voor oudere kinderen (vanaf 12 jaar) zijn ze vaak perfect.

Dit is een zwaar kussen of deken. Het gewicht geeft een druk op het lichaam wat heel kalmerend werkt.

Kinderen leggen het op hun schoot of om hun schouders. Het helpt om rustig te blijven zitten. Het is geen speelgoed, maar eerder een hulpmiddel voor sensorische integratie. Het voelt als een stevige omhelzing.

De hype: wat minder goed werkt

Niet alles wat verkocht wordt als focus-hulpmiddel, is ook nuttig. Soms is het gewoon een leuk speeltje dat de aandacht juist trekt.

De pop-it en andere geluidsmakers

De pop-it (de siliconen blaarplaat) is razend populair. Het is leuk om te doen, maar het maakt geluid. In een klaslokaal kan het klik-klik-geluid storend zijn voor andere kinderen. Bovendien is het vaak te snel afleidend.

Het kind focust op het geluid en de beweging, en niet meer op de les. Het is leuk voor thuis, maar niet ideaal voor de concentratie op school.

Teveel keuze en drukke kleuren

Een fidget-hulpmiddel moet rust uitstralen. Een speeltje met felle kleuren, lichtjes en geluidjes is vaak te veel prikkels.

Kinderen gaan er dan mee spelen in plaats van het te gebruiken om te kalmeren. Simpel en saai is vaak beter dan druk en bont.

Hoe kies je het juiste hulpmiddel?

Elk kind is anders. Wat voor de ene werkt, werkt voor de ander niet.

Kijk naar de sensorische behoefte

Hier zijn een paar tips om de juiste keuze te maken. Vraag je af: wat zoekt je kind?

De omgeving is belangrijk

Heeft het behoefte aan druk (tast), beweging (proprioceptie) of geluid? Een kind dat graag knijpt, heeft baat bij een kneedbal. Een kind dat moet wiebelen, heeft meer aan een elastische armband of een zitkussen.

De prijs-kwaliteit verhouding

Thuis mag het best iets uitbundiger. Op school moet het vaak stiller en kleiner.

Een fluisterstille spinner of een armband onder de mouw is daar beter op zijn plek dan een luidruchtige speelgoedset. Goedkoop is vaak duurkoop. Een plastic spinner die na een dag al kraakt, is frustrerend. Investeer in een degelijk merk of een stevig materiaal. Merken als Fidget Cube of Chewigem staan bekend om hun kwaliteit, maar er zijn ook veel goede alternatieven te vinden in speelgoedwinkels of online.

Conclusie: Hype of hulp?

Fidget-hulpmiddelen zijn geen magische pillen die concentratieproblemen oplossen. Ze zijn gereedschap.

Net zoals een bril beter zicht geeft, geeft een fidget-stressbal rust in het hoofd. De hype rondom pop-its en lichtgevende speeltjes is vooral leuk, maar niet altijd effectief voor focus. De echte winnaars zijn de simpele, stille en stevige hulpmiddelen.

Denk aan elastische armbanden, gewichtsdekens of metalen spinners. Ze helpen kinderen om hun energie te reguleren en beter te concentreren.

Het belangrijkste is dat je samen met je kind experimenteert. Probeer uit wat fijn voelt en wat werkt in de praktijk.

Want met de juiste tools wordt leren (en leven) een stuk makkelijker.

Veelgestelde vragen

Wat is het nut van fidget-hulpmiddelen voor kinderen?

Fidget-hulpmiddelen zijn vaak niet bedoeld om verveling te bestrijden, maar juist om het brein te stimuleren. Door je handen bezig te houden, creëer je ruimte in je hoofd en kan je beter focussen op de taak die je moet uitvoeren, vooral voor kinderen met concentratieproblemen.

Welke soorten fidget-hulpmiddelen zijn effectief voor kinderen?

Er zijn verschillende soorten fidget-hulpmiddelen die kinderen kunnen helpen, zoals elastische armbanden, handspinners en magneetbolletjes. Het belangrijkste is dat het hulpmiddel een zekere weerstand biedt en de aandacht op een centraal punt richt, zonder te veel afleiding. Kies een fidget-hulpmiddel dat past bij de leeftijd en interesses van je kind.

Hoe kan ik een fidget-hulpmiddel kiezen dat geschikt is voor mijn kind?

Een discreet elastiekje is bijvoorbeeld geschikt voor oudere kinderen, terwijl magneetbolletjes aantrekkelijk zijn voor kinderen die graag bouwen.

Is het echt nodig om te investeren in fidget-hulpmiddelen?

Let op de kwaliteit van het product om te voorkomen dat het snel kapotgaat of lawaaierig is. Fidget-hulpmiddelen zijn geen wondermiddel, maar kunnen wel een waardevolle steun zijn voor kinderen met concentratieproblemen. Ze bieden een eenvoudige manier om zenuwen te kalmeren en de focus te verbeteren, waardoor ze effectiever kunnen leren en spelen. Niet alle fidget-hulpmiddelen zijn even effectief.

Wat is het verschil tussen verschillende fidget-hulpmiddelen?

Sommige, zoals de handspinner, richten zich op de beweging en het vasthouden van een punt, terwijl andere, zoals de gewichtsdeken, een zekere druk en rustgevend gevoel bieden. Het is belangrijk om te experimenteren om te ontdekken wat het beste werkt voor jouw kind.


Annelies de Vries
Annelies de Vries
Gecertificeerd Dyslexiebehandelaar en Orthopedagoog

Annelies helpt kinderen met dyslexie hun leesvaardigheid en zelfvertrouwen te vergroten.

Meer over Hulpmiddelen en methoden EF-training

Bekijk alle 100 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Welke hulpmiddelen helpen kinderen met executieve functieproblemen thuis?
Lees verder →